Na području nekadašnje rafinerije Aquila u Trstu u toku su intenzivni građevinski radovi. Izvođači učvršćuju i nasipaju obalu, dok se paralelno gradi nova lučka infrastruktura, uključujući obalne zidove i gat. Važan segment radova predstavlja i produbljivanje morskog dna, čime će se omogućiti pristajanje brodova većeg gaza.
Istovremeno se sprovodi sanacija i priprema kopnenog dela lokacije, gde će u narednim fazama biti izgrađeni logistički objekti, skladišta i manipulativne površine za pretovar robe. Projekat obuhvata uređenje oko 30 hektara površina namenjenih skladištenju, distribuciji i drugim logističkim aktivnostima.
Prema navodima mađarskih zvaničnika, radovi napreduju u skladu sa planom, iako je projekat prethodnih godina zahtevao dodatna usklađivanja zbog ekoloških i administrativnih procedura.
Prvi brodovi 2028. godine
Terminal bi prve brodove trebalo da primi 2028. godine, kada će biti završena osnovna faza izgradnje. U početnoj fazi planiran je kapacitet od oko 78.000 TEU godišnje, uz mogućnost pretovara vozila (Ro-Ro) i generalnog tereta.
Ovaj kapacitet predstavlja samo deo obima najvećih severnojadranskih kontejnerskih terminala – poređenja radi, u luci Koper je prošle godine pretovareno 1,5 miliona TEU. Ipak, projekat Adria Port primarno je usmeren na potrebe mađarskih izvoznika.
Prilike i za Luku Koper
Iz Luke Koper ističu da ta luka već godinama predstavlja jednu od ključnih tačaka za mađarsku privredu.
Zahvaljujući povoljnom geografskom položaju, razvijenoj železničkoj mreži i visokom kvalitetu usluga, Luka Koper ostvaruje značajan udeo na mađarskom tržištu, posebno u intermodalnom transportu, odnosno kontejnerskom saobraćaju. Pored toga, snažno je pozicionirana i u segmentima transporta vozila i rasutih tereta.
Razvoj novog terminala u Trstu ne posmatraju kao direktnu konkurenciju, već kao priliku za dalji razvoj regiona. Smatra se da novi terminal može proširiti ponudu usluga, ali da sam po sebi neće značajno ugroziti stratešku poziciju Luke Koper niti njenu povezanost sa mađarskim tržištem.
Ističe se da logističke kompanije transportne pravce biraju na osnovu više faktora, među kojima su najvažniji pouzdanost, brzina usluge i učestalost transportnih veza.
Takođe se naglašava da nova ulaganja u severnojadranske luke predstavljaju pozitivan signal za brodare i logističke operatere, jer brodovi na jadranskim rutama uglavnom pristaju u više luka, a ne samo u jednoj.
Strateška investicija Mađarske
Projekat, koji realizuje mađarska državna kompanija Adria Port, smatra se jednom od ključnih strateških investicija Budimpešte u oblasti spoljne trgovine i transporta.
Ukupna vrednost investicije iznosi 191 milion evra i obuhvata izgradnju logističkog centra na 30 hektara, uključujući gat dužine 650 metara. Italijanska vlada je do sada u širu lučku infrastrukturu uložila više od 52 miliona evra.
Povratak direktnog izlaza na more
Ovim projektom Mađarska nastoji da skrati logističke rute za svoj izvoz, čija vrednost premašuje 150 milijardi evra godišnje, kao i da smanji zavisnost od drugih severnojadranskih i severnoevropskih luka.
Mađarski državni sekretar Levente Mađar ocenio je projekat kao „ključni element mađarsko-italijanskih odnosa“ i naglasio njegov istorijski značaj, ističući da Mađarska nakon više od jednog veka ponovo obezbeđuje direktan pristup moru.
